Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin video konferans yoluyla görüştüler. Xi Jinping, geçen yıl her iki tarafın da Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Tianjin Zirvesi ve Moskova Başbakanlar Toplantısı’na başarıyla ev sahipliği yaptığını, çok taraflı işbirliğini güçlendirdiğini ve daha adil ve eşitlikçi bir küresel yönetim sistemi kurma taahhütlerini sürdürdüğünü belirtti. Putin ise, karmaşık ve istikrarsız bir uluslararası durumla karşı karşıya kalan Rusya’nın, Birleşmiş Milletler, ŞİÖ ve BRICS gibi çok taraflı platformlarda Çin ile stratejik işbirliğini güçlendirmeye ve uluslararası ilişkilere olumlu enerji katmaya istekli olduğunu ifade etti. Görüşme, iki lider arasında bu yıl gerçekleşen ilk görüşmeydi.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, uluslararası alanda artan çalkantı ortamında küresel stratejik istikrarı korumak için Çin ve Rusya’nın el ele vermesi gerektiğinin altını çizerken, ikili ilişkilerin doğru yolda gelişmesini de sağlamanın önemini vurguladı. Çarşamba günü, Çin takviminde 24 güneş döneminden ilki olan ve baharın dönüşünü ve yeni bir başlangıcı simgeleyen lichun veya Bahar Başlangıcı’nın başlangıcı olması nedeniyle Xi, bu hayırlı günde Putin ile birlikte Çin-Rusya ilişkileri için yeni bir yol haritası çizmek üzere çalışmaya istekli olduğunu ifade etti.
Çin-Rus İlişkileri Yeni Bir Gelişme Aşamasına Giriyor
Bu yıl Çin’in 15. Beş Yıllık Planı’nın (2026-30) başlangıcı olduğunu belirten Xi, ülkenin yüksek standartlı açılımı proaktif bir şekilde genişleteceğini ve Rusya da dahil olmak üzere dünyanın geri kalanıyla yeni kalkınma fırsatlarını paylaşacağını söyledi. Görüşmeler sırasında Xi, geçen yıl Putin ile yaptığı iki görüşmeyi hatırlatarak, bu görüşmelerin ikili ilişkileri yeni bir gelişim aşamasına taşıdığını belirtti. Xi, her iki ülkenin de I. Dünya Savaşı Zaferin 80. yıldönümünü ciddiyetle kutladığını ve zafer sonuçlarını ve uluslararası adalet ve hakkaniyeti savunma konusundaki kararlılıklarını gösterdiklerini söyledi. Geçen yıl ki Çin-Rusya işbirliğini gözden geçiren Xi, ikili ticaretin istikrarlı bir ivme kazandığını, iki ülke arasındaki kültürel ve halklar arası değişim ve işbirliğinin yeni bir aşamaya girdiğini ve iki ülkenin çok taraflı koordinasyonu güçlendirdiğini ve daha adil ve makul bir küresel yönetim sistemi için çalışmaya devam ettiğini kaydetti. Xi ayrıca bu yıl Çin-Rusya stratejik koordinasyon ortaklığı kuruluşunun 30. yıldönümü olduğunu da vurguladı. Çin-Rusya İyi Komşuluk ve Dostluk İşbirliği Anlaşması’nın imzalanmasının 25. yıldönümü ve Çin-Rusya Eğitim Yılları’nın (2026 ve 2027) başlatılması vesilesiyle Xi, iki ülkenin yakın üst düzey temasları sürdürmesi ve çeşitli alanlarda pragmatik işbirliğini güçlendirmesi gerektiğini söyledi. İki ülkenin de daha derin stratejik koordinasyon ve büyük ülkelerin sorumluluklarını daha proaktif bir şekilde üstlenerek ikili ilişkilerin doğru yolda gelişmeye devam etmesini sağlaması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Küresel stratejik istikrarı korumak için Çin ve Rusya birlikte çalışmalı
2026’nın başından bu yana uluslararası durumun giderek daha çalkantılı hale gelmesiyle birlikte Xi, Çin ve Rusya’yı küresel stratejik istikrarı korumak için birlikte çalışmaya çağırdı. Sorumlu büyük ülkeler ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) daimi üyeleri olarak Çin ve Rusya’nın, uluslararası toplumu adalet ve hakkaniyeti savunmaya teşvik etme, II Dünya Savaşı’nın zaferinin sonuçlarını kararlılıkla koruma ve BM merkezli uluslararası sistemi ve uluslararası hukukun temel normlarını kararlılıkla savunma yükümlülüğüne sahip olduklarını vurguladı.
Görüşme, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi ile Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu’nun Pazar günü Pekin’de yaptıkları görüşmenin ardından gerçekleşti. Çin ve Rusya, Salı günü Pekin’de yeni bir stratejik istikrar istişare turu gerçekleştirdi.
Putin: Rusya çok taraflı platformlarda Çin ile stratejik koordinasyonu güçlendirmeye devam ettirmekte istekli
Putin, geçen yıl Rusya-Çin ilişkilerinin gelişimine olumlu yaklaştı ve yeni yıla bakıldığında Rusya’nın ikili ilişkilerin gelişmesine tam güven duyduğunu söyledi. Her iki tarafın da ulusal egemenlik ve güvenliği korumada, ekonomik ve sosyal kalkınma ve refahı sağlamada ve her iki ülkenin halkına fayda sağlayacak kültürel ve eğitimsel alışverişleri teşvik etmede birbirlerini sarsılmaz bir şekilde desteklemeye devam etmesi gerektiğini belirtti. Karmaşık ve değişen uluslararası durum karşısında Putin, Rusya’nın uluslararası ilişkilere olumlu enerji katmak için BM, Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS gibi çok taraflı platformlarda Çin ile stratejik koordinasyonu güçlendirmeye devam etmeye istekli olduğunu söyledi. Rusya’nın, Kasım ayında Guangdong eyaletinin Shenzhen kentinde düzenlenecek APEC Ekonomik Liderler Toplantısı’na Çin’in ev sahipliği yapmasına aktif olarak destek vereceğini de sözlerine ekledi. İki devlet başkanı ayrıca, karşılıklı olarak ilgi duydukları uluslararası ve bölgesel önemli konular hakkında derinlemesine görüş alışverişinde bulundular.
Kaynak: China Daily ve Şanghay İşbirliği Örgütü
About the Author
